‘Bizi mülteci olarak tanıtmayacaksınız değil mi?’

Ülkemizdeki mültecilerle ilgili gitgide dozu artan aksi telaffuzlar, göç konusuna biraz daha eğilmemiz gerektiğini düşündürdü. Bilhassa de …

Ülkemizdeki mültecilerle ilgili gitgide dozu artan aksi telaffuzlar, göç konusuna biraz daha eğilmemiz gerektiğini düşündürdü. Bilhassa de Suriyeliler üzerinden yürütülen olumsuz propaganda, kendimizi gelenlerden ne kadar başka tuttuğumuzun bir göstergesi. ‘Suriyeli’ deyip, bayan, erkek, çoluk, çocuk, Arap, Türk, eğitimli, eğitimsiz fark etmeden 3 buçuk milyon insanı tıpkı kefeye koyduk. Birazcık yanaşıp hal hatır sorsaydık, çok farklı dünyalara açılan pencereler yakalayabilirdik. Suriyeliler, alt katta oturan ve kapı önünde yığılı ayakkabıları olan beşerler yahut sokakta dilenen çocuklardan ibaret değil. Hem tahminen de o yığılı ayakkabılar tek bir aileye değil, çaresizlikten bir ortada yaşamak zorunda kalan iki yahut üç aileye aittir, kapısını çalıp sorduk mu? İşin daha da ilginci, Suriyeliler dediğimiz kitlenin içinde, Türkiye’den Suriye’ye göç eden aileler de var. Öz be öz Türk, tıpkı Batı ülkelerine giden gurbetçilerimiz üzere. Vatan hasretiyle yanan, yazları kesinlikle Türkiye’ye gelip, dönerken kışlık erzakını yapıp giden, konutta Türkçeden öteki dil konuşulmayan Türklerden söz ediyorum. Üstelik gitme sebepleri de şapka kanunu. Duyduğumda ben de çok şaşırdım ve çabucak Türkiye’den Suriye’ye göç edenlerin torunlarını aramaya koyuldum. Onlar da beni kırmayıp konuşmayı kabul ettiler ve buluştuk. Konuşurken Suriye’den gelmiş birileriyle değil, Hatay’dan gelen konuklarımla konuştuğumu hissettim. Meğer onların ismi genel olarak “Mülteci!” Özvatanlarında mülteci olmak bir yana, mülteci olarak anılmak bile istemiyorlar.

SIKINTILARI PARA DEĞİL

Üç çocuğuyla birlikte Suriye’den 2012 yılında gelen Suzan Osman’ın dedesi, Hatay’dan Suriye’ye göç edenlerden. Babası şimdi 9 yaşındayken Suriye’ye gidiyor ve tıpkı şu anda Türkiye’ye gelen torunları üzere, yabancı bir memleket, bilmediği bir lisanla karşılaşıyor. Suzan ve ailesi şanslı olanlardan. Çünkü Suriye’de yaşarken Türk vatandaşlığı aldığı için Türk Dışişleri Bakanlığının Suriye’deki vatandaşlarını tahliye etmesiyle çarçabuk Türkiye’ye geliyor.

Şam’dayken anne ve babaları Türk olduğu için bütün aile başvuruyor vatandaşlığa, lakin yalnızca Suzan’ın vatandaşlığı kabul ediliyor. Babası bile Türkiye’de doğup büyüdüğü halde, Türk vatandaşlığını almadan Şam’da vefat ediyor.

4 dil bilen Suzan Osman, elektrik elektronik mühendisi ve Suriye karışmadan evvel havalimanında güvenlik sistemlerinin şube lideriydi. 2012’de geldiklerinde, eşinin vazifesinden ötürü Türkiye’de çok fazla kalmayıp, Libya’ya geçiyorlar, ne var ki orada da savaş çıkıyor, tekrar tahliyeyle İstanbul yollarına düşüyorlar. Gönül esasen daima Türkiye’de kalmak istiyor da, geçim kederi dünyanın dört bir yanına sürüklüyor insanı. Akabinde Bahreyn yolları gözüküyor, 1 sene de orada kaldıktan sonra, istifalarını verip İstanbul’a dönüyorlar. Şu anda online Kuran dersleri vererek günlerini dolduran Suzan Osman ve ailesinin durumu iyi, sıkıntıları para değil, hasretini çektikleri vatanlarında yabancı muamelesi görmemek.

GÂVURUN SERPUŞUNU TAKMAYIZ

Dedesiyle babasını Şam’a götüren tren, kim bilir ne öyküleri taşıdı Türkiye’den Suriye’ye. Aslında çok da bir beklenti içinde gitmemişler Şam’a. İnsan her şeyini bırakıp, lisanını bile bilmediği bir gurbete niye masraf? Cumhuriyetin kurulmasının akabinde kelamda uygar dünyaya ahenk sağlamak için çıkartılan kanunlardan kendilerini korumak isteyenler, muhakkak bir mühlet gözden uzak yaşamaya çalışsa da, sistemin çarkları onları buluyor. En çok da kılık kıyafet, şapka kanunu aykırı geliyor dini bütün insanlara. “Gâvurların serpuşunu takmayız” diyorlar ve yollara dökülüyorlar. Peygamber Efendimizin (s.a.v.) “Kim bir kavme benzeriyse o onlardandır” hadisi şerifi düsturları oluyor.

ANAVATANINDA YABANCI

“Orada gurbeti hissetmedik, burada hissediyoruz” diyen Suzan Osman, gözyaşlarına hâkim olamadan yüreğini yakan yabancılık problemini anlatıyor.

“Belki dedelerimiz daha çok hissetti, biz orada doğup büyüdüğümüz için hissetmedik. Her yaz Hatay’a gelirdik, bütün akrabalarımız orada. Dedemle nenem son nefeslerine kadar oralarda yabancı olarak yaşadı. Arapça öğrenmemek için direndiler. Mesela annem Şam’a geçtiğinde, dedem onu nüfusa kaydederken, dil bilmediği için yanlış bilgiler vermiş. O yüzden annem orada farklı, burada farklı kişi görünüyordu. Hâlbuki annem ikili vatandaş olmuştu, ondan ötürü ben de alabildim. Lakin abim, vatandaşlık alabilmek için benim abim olduğunu mahkemede kanıtlamaya çalışıyor hâlâ. Ablam 40 gün oldu vefat edeli, yakınımıza defnetmek istedik, Türk vatandaşlığı olmadığı için, Suriyelilerin gömüldüğü yere, Kilyos’a defnedildi. Ne kadar acı, anavatanında yabancı olarak gömülüyorsun.”

En büyük kaygıları Suriyelilerle tıpkı kefeye konulmak. “Bizi mülteci olarak tanıtmayacaksınız değil mi?” diye ısrarla sormaları insanın canını acıtmaya yetiyor. “Biz mülteci değiliz, Türk’üz” diyorlar. Sokakta dilenen, çalışmayan, makûs intiba bırakan mültecilerden onlar da rahatsız. Gülsüm öğretmenlik yaparken sokak sokak gezmiş, dilencilik yapanları toplamış, okula getirmiş, fakat okuldan sonra yeniden dilendiklerini görmüş. “Keşke devlet alsa bunları, hudut bölgelerine yerleştirse” diye düşünüyor kendince.

SURİYE’DE TÜRK, TÜRKİYE’DE ARAP

Buluşmaya kızını da getirmiş Suzan. “Ben dinleyiciyim” dese de, gençlerin görüşünü almadan olmaz. Sâre (Osman) özel bir üniversitede iç mimarlık okuyor. Türkçesi çok iyi olduğu için yabancı olarak kimse görmemiş onu. “Benim hiçbir meselem yok, lakin yakın etrafımda yabancı muamelesi görenleri duyuyorum, çok üzülüyorum. Oradayken de yabancıydık, buraya gelince de yabancı durumunda kaldık. Üzülüyor insan. Zira buraya hasretle yaşıyorduk biz. Ben ders çalışırken, Türk radyosu açar, dinlerdim. Suriye’de ‘Türkler’ derlerdi bize, lakin genel olarak Türkleri severlerdi. Hele Libya’da çok daha fazla seviyorlar. Benim Türk olduğumu öğrenen çok şaşırıyordu. ‘Hem Arapça konuşuyorsun, hem kapalısın, nasıl oluyor?’ diye sorarlardı. Herkese başka farklı açıklama yapmak zorunda kalıyordum. Türkleri Türk dizilerinden tanıdıkları için, seküler zannediyorlar. Türk dizilerini çok seviyorlardı.

Suzan Osman (sol üst), Leyla Şeyhahmet (sağ üst), Gülsüm Zarzoğur

BEN SURİYE’DE YABANCILIK ÇEKTİM, KIZIM BURADA
Ablası Leyla Şeyhahmet de vatandaşlık alamamış hâlâ. Meğer Üsküdar’da, Bayrampaşa’da, Avcılar’da yıllar evvel okuduğu okulların ismi tek tek hatırında. “Ben gözlerimi İstanbul’da açtım. Üsküdar’da oturuyorduk. Okulum denize çok yakındı. İlkokulu Türkiye’de okudum. Daha sonra Suriye’ye döndük. Benim küçükken Suriye’de yaşadığımı kızım burada yaşadı. Ben Suriye’de yabancılık çektim, kızım burada.” Dedesi nenesiyle evlendikten sonra birlikte Suriye’ye gidiyorlar. Öykü yeniden birebir, ‘Şapka devrimi’. Nasıl olduysa dedesi Türkiye’de kütükten siliniyor, vatandaş gözükmüyor. “Dedem seksenli yıllarda burada Halk partisine üyeymiş galiba, haber gönderiyorlar, gel ailenle, vatandaşlık verelim diyorlar. Lakin önemsemiyor dedem, gitmiyor. O yüzden annem de babam da vatandaş olamıyor. Türk olanlara niçin vatandaşlık verilmiyor ki? Biz babamla anneme çok üzülüyoruz, mağdurlar, yaşlılar, bakanları yok. Biz vatan hasretiyle yanardık orada, her yıl gelirdik Türkiye’ye, bütün kışlık yiyeceklerimizi buradan yapar götürürdük. Biri gelecek olsa, sucuk, simit, çokokrem isterdik. Hiç unutmam, biz gelmiştik bir yaz, ablam gelememişti, ‘ne olur köyümün suyundan bir şişe su getir, Türk bayrağı getir’ demişti. Türk bayrağı bizim için çok kıymetliydi.”

RÖPORTAJIN TAMAMI GERÇEK HAYAT’TA

Kaynak: YeniŞafak

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir