Empati becerimizi kaybediyoruz

DİLBER DURALÇağdaş çağda hepimiz bir koşuşturma ve tez içindeyiz. Farkında olmadan ruhumuzda yaralar oluşuyor ve vakit geçtikçe de yaralarımız …

DİLBER DURAL

Çağdaş çağda hepimiz bir koşuşturma ve tez içindeyiz. Farkında olmadan ruhumuzda yaralar oluşuyor ve vakit geçtikçe de yaralarımız büyüyor. Ruhumuzu güzelleştirecek reçetelerini klinik psikolog Gökhan Ergür yeni kitabı “Ruhu Güzelleştirme Yolları” isimli kitabında okuruna tavsiye ediyor. Ergür kitabında; başımıza gelenlerden her vakit bizim sorumlu olmadığımızı lakin başımıza gelenlerle ne yapacağımızın her vakit bizim sorumluluğumuzda olduğunu bizlere hatırlatıyor. “Modern insan memnunluğu yanlış yerde arıyor ve her memnunluk arayışı denemesinde daha mutsuz biri olarak konutuna, kalbine dönüyor” diyen klinik psikolog Gökhan Ergür ile insanların memnunluğu nerede aradığını, bizi olduğumuzdan farklı gösteren sosyal medyayı ve son periyotlarda revaçta olan terapi dizilerini konuştuk.

– Çağdaş çağda beşerler memnunluk peşinde. Sizce bu beşerler kalbi memnunluğu nerede ve neden arıyor?

Çağdaş insan memnunluğu yanlış yerde arıyor ve her memnunluk arayışı denemesinde daha mutsuz biri olarak konutuna, kalbine dönüyor. Sizler de şahitsiniz ki savruluyoruz. Kendimize ve dünyaya dair tutunacak bir şeyler ararken, varmak istediğimiz noktanın uzağına savruluyoruz. Cebimizdeki adresler, yüksek tanıdıklar, bol limitli kredi kartları bile önüne geçemiyor bu savruluşun. Bizi koruyacak, iyi gelecek, gerilimimizi azaltıp ruhumuza cennet ferahlığı üfleyecek bir liman arıyoruz. Moda devlerinin ya da teknoloji işverenlerinin bu arayışa kendilerince asıllı cevaplar verdiğine şahit oluyoruz. Önerdikleri kış kombinleriyle apayrı biri olacağımızı, son çıkan dört kameralı cep telefonuyla dünyamızın değişeceğini inatla ve ısrarla dinliyoruz, inanıyoruz ve söylediklerini uyguluyoruz.

Ancak yeniden de işler beklediğimiz üzere gitmiyor, ruhumuz bir türlü rahat bir nefes alamıyor ve içimizdeki boşluk hissi büyük bir anlamsızlıkla birlikte günden güne derinleşiyor. Çağdaş insanın en büyük yanılgısı bu sanırım; satın alarak, biriktirerek, fırsatları kıymetlendirerek iyi olacağını, hayatına mana katacağını düşünmek. İnsan satın aldıkça, biriktirdikçe, hakikatle ortasına maddeyi yığdıkça, gerçek olanı görme bahtını yitiriyor ve bir vakit sonra dünyayı yalnızca atomlardan ibaret zannediyor. Halbuki dünya atomlardan değil koca bir hakikatten oluşur ve memnunluğu bulabileceğimiz tek yer o hakikat sokağıdır.

DİKKATİMİZİ GERÇEK BENLİĞİMİZE VERMELİYİZ

Durmadan benliğimizi paylaştığımız sosyal medya bizi olduğumuzdan farklı biri üzere mi yansıtıyor? Sizce beşerler hislerini paylaşırken rol mü yapıyor?

Sosyal medyada “ben” yoktur; dizayn edilerek, filtrelenerek, kusurları örtülerek sunulan bir benlik imajı vardır, hasebiyle benliğe dair bir gerçeklikten söz edemeyiz sosyal medyada. Bu platformlardaki benlik sunumlarını incelediğinizde gördüğünüz şey daima tıpkı oluyor; başarılı, hoş, keyifli, huzurlu, bir tatilden ötekine koşan, dürüst, ahlaklı bireyler. Tüm bu hoş özelliklere sahip şahısları keşke gerçek hayatta daha çok görebilsek diyorum ancak bu mümkün değil. Zira insan kusurlu bir varlık; başaramayan, işsiz kalan, az kazanan, model üzere görünmeyen, depresyona giren, tatile gidemeyen insanlarız biz. Ancak her ne hikmetse bu tarafımızı bastırmak ve hatta ortadan kaldırmak istiyoruz. Bu durum da bizleri hem kendimize hem de hayata karşı öfkeli kılıyor. Halbuki güçlü ve zayıf yanlarımızı kabul etsek, gerçeklerimizin farkına varsak yani dikkatimizi ülkü benliğimize değil gerçek benliğimize versek özgüvenimiz ve özsaygımız daha da yükselecek ve gerçek bir hayat yaşamanın huzuruna varmış olacağız.

EMPATİ MAHARETİMİZİ KAYBEDİYORUZ

– Biraz da acılara, hatta acılarımıza değinelim istiyorum. Neden acıları ve sevinçleri “mış gibi” yaşıyoruz? Bilhassa kitabınızda “Bazı felaketlerde beşerler hâlâ cenazeleri toprak altından çıkartmamışken, her gün yeni bir acı öyküyle karşılaşıyorken neden kendimizi, hayatımızı, tatil fotoğraflarımızı paylaşmaya bu kadar istekli ve meraklıyız?” diye soruyorsunuz. Fakat hayat bir biçimde devam ediyor. Biz hangi acıya yetişeceğiz? Hangi birine ortak olacağız pekala?

Elbette hayat devam ediyor, etmeli de. Şayet hayat devam etmezse hem bireyler hem de toplumlar büyük patolojiler yaşanmaya başlar. Hem esasen insan tabiatı gereği unutmaya meyillidir. Sevdiğiniz birini kaybettiğiniz o birinci anı düşünün; güya haya o noktada sizin için de sonlanmış ve bir daha hiçbir şey eskisi üzere olmayacakmış üzere hissedersiniz fakat hayat bir halde tekrar akmaya ve insan yine yaşamaya başlar. Burada değinmek istediğim nokta artık toplumsal acılar ve felaketler karşısında gerçek bir biçimde bir ortaya gelemememiz ve hislerimizi yalnızca sosyal medya paylaşımlarına dönüştürmemiz. Doğal afetlerde, büyük toplumsal trajedilerde, salgınlarda kişinin kendi benliğini bir süre geri planda tutmasını, yaşanan acıya ortak olmasını, tıpkı dünyayı paylaştığı o şahıslarla empati kurmasını bekleriz zira insan olmak bunu gerektirir. Ama gün geçtikçe empati marifetimizi kaybediyor, yalnızca kendi benliğimize odaklanarak kendi reklamımızı yapmanın peşine düşüyoruz. Şunu unutmamak gerekiyor ki insan bu dünyada hiç yalnız kalmadı, yaşadığı acılar karşısında her daim ötekinin varlığını bildi, hissetti ve bununla şifa buldu. Lakin içinde bulunduğumuz bu yüzyılda ötekinin acısını görmek, duymak, hissetmek pek de tercih ettiğimiz bir şey olmuyor ve bu da o acıyı yaşayan insanları, toplumları daha yalnız, mutsuz ve çaresiz hissettiriyor. En azından büyük acıların etrafında gerçek bir biçimde toplanıp acıyı yaşayarak paylaşabilirsek dünya daha manalı bir yer olabilir hepimiz için.

Gökhan Ergür

TERAPİ BEŞERLER İÇİN LÜKS HÂLİNE GELDİ

– Son devirlerde terapi odaklı diziler revaçta. Siz de kitabınızda izleyicilerin yaşamış oldukları ruhsal düşüncelerin yalnızca kendilerine has olmadığını, oburlarının bu problemleri yaşadığını görüp bir rahatlama (katarsis) hissettiğini söylüyorsunuz. Hatta dizideki karakterin güzelleşme sistemlerini görüp kendi hayatına uygulamaya çalıştığını da vurguluyorsunuz. Beşerler neden bu usule başvuruyor?

Burada terapi fiyatlarının sabit gelirli beşerler için dünyanın birçok yerinde yüksek olmasının rolü hayli kritik. Gönül ister ki herkes direkt profesyonel bir takviye alabilsin lakin ülkemizde ve dünyanın birçok yerinde asgari fiyatla çalışan bir kişi maaşının tamamını gözden çıkartsa dahi alanında “gerçekten uzman” bir terapist ile ayda en fazla iki ya da üç kere görüşebiliyor. Hâl bu türlü olunca yani terapi beşerler için bir lüks hâline gelince, yaralanmış ruhunu tedavi etmeye, güzelleştirmeye çalışmak da kişinin kendisine düşüyor. İşte bu noktada da devreye kitaplar, diziler ve sinemalar giriyor. Görece daha ucuz ve ulaşılabilir olan bu gereçlerle bir çıkış yolu arıyoruz.

– Son olarak, ruhumuzu güzelleştirmek sahiden mümkün mü?

Biz bu dünyaya ilişkin değiliz, vücudumuz buraya aitmiş üzere görünse de ruhumuz buranın yabancısı. O ruh gerçek meskenini özlüyor, yerini yadırgayıp uyuyamayan konuk üzere kendi yatağını özlüyor. İnancım odur ki insan bu dünyaya yaralı ve eksik gelmiştir ve de hayat dediğimiz serüven bu eksiklikleri gidermek, ruhumuzu düzgünleştirmeye çalışmaktır. İnsan ne vakit bu dünyadan ayrılırsa ruh o vakit tam manasıyla güzelleşecektir.

Kaynak: YeniŞafak

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.