Julio Cortázar’la hayat ve edebiyat üzerine yapılan söyleşi

Julio Cortázar; bazılarına nazaran Latin Amerika edebiyatının en büyük müellifi. İspanyolca edebiyatın en yaratıcı muharrirlerinden biri olduğu …

Julio Cortázar; bazılarına nazaran Latin Amerika edebiyatının en büyük müellifi. İspanyolca edebiyatın en yaratıcı muharrirlerinden biri olduğu kuşkusuz.

İsmi gerçek edebiyat tutkunlarının yüreğini titreten, has edebiyatla özdeşleşmiş bir muharrir o. Ülkemizde yazdıklarına çok yakın, nitelikli bir okur etrafı var.

Hayatının büyük kısmını sürgünde, Paris’te sürmek zorunda kaldı. İspanyolcadan diğer tek sözcük yazmadı.

Üstelik gerçek bir enternasyonalist. Latin Amerika’nın siyasal acılarını derinden yaşadı, paylaştı. Müellifle yapılan söyleşi, Jason Weiss tarafından yapılmış, Latin American Writers at Work (2003) isimli kitapta ise yayınlanmıştır.

İşte o söyleşiden kimi kısımlar…

Jason Weiss: Son yıllarda vaktinizin birçoklarını Latin Amerika’daki bağımsızlık gayretlerini desteklemekle geçiriyorsunuz. Bu durum gerçekle fantastik dünyayı birbirine daha çok yakınlaştırmanıza yardımcı olup, size daha önemli bir insan haline getirdi mi?

Julio Cortázar: “Ben ciddiyet fikrini pek sevmiyorum, zira önemli bir insan değilim. En azından, önemli adam ya da önemli bayan dediğimizde kastettiğimiz manada önemli biri değilim. Lakin şu son birkaç yılda, Arjantin, Şili, Uruguay, hepsinden öte Nikaragua üzere Latin Amerika rejimleri konusunda gösterdiğim eforlara öylesine kaptırdım ki kendimi, birkaç hikayemde bu mevzulara değinirken fantastik anlatımı gerçekliğe çok yakın bir biçimde kullandım bence. Bu yüzden, eskisi kadar özgür hissetmiyorum kendimi.”


JW: “Öykülerinize ait ne üzere yansılar aldınız? Edebiyat etrafından aldığınız reaksiyonlarla siyaset etrafından aldığınız yansılar ortasında çok fark var mıydı?”

JC: “Elbette vardı. Latin Amerika’da siyasetle hiç ilgilenmeyen burjuva okuyucular ya da sağcıların safında olan okuyucular benim zihnimi kurcalayan problemlere, yani sömürü, baskıcılık üzere mevzulara hiç aldırmıyor. Bu beşerler yazılarımın birden fazla sefer politik bir hale gelmesine hayışanıyor. Lakin onların dışında, benimle tıpkı hisleri, tıpkı uğraş gereksinimini paylaşan gençlerle edebiyat âşığı olan okuyucular bu yazılarımı da seviyor. Kübalılar “Meeting”i beğeniyor. Solentiname’da Kıyamet’İ de Nikaragualılar tekrar tekrar büyük bir zevkle okuyor.”


JW: Siyasetle bu kadar ilgilenmenize yol açan şey nedir?

JC: “Latin Amerika’daki ordu benim işime daha sıkı sarılmamın asıl nedeni. Onlar çekilmiş olsaydı, bir değişiklik olsaydı, o vakit biraz durulup dinlenir, sırf yazınsal nitelik taşıyan şiirler, hikayeler yazardım. Lakin şu durumda bana işleyecek materyal veren şey bu ordu.”

JW: Fantastik dünyaya olan ilginiz ne vakit başladı? Çok gençken mi?

JC:Çocukluğumda başladı. Sınıf arkadaşlarımın birçoklarında fantastik duyusu yoktu. Her şeyi oldu üzere kabulleniyorlardı… bu bir bitkidir, şu bir koltuktur. Lakin benim için, objelerin o tarifleri kâfi değildi.”


JW: Hikayelerinizi yazmaya nereden, ne ile başlarsınız? Muhakkak bir giriş, bir fikir var mıdır?

JC: Romanlarımı, hikayelerimi rastgele bir yerden başlatabilirim. Yazma sürecine gelince, ben yazmaya başlamadan uzun bir vakit evvel, bazen birkaç hafta evvel hikaye zihnimde belirip oluşmaya başlamıştır aslında. Lakin tam olarak açık değil de, hikaye hakkında genel bir fikir olarak zihnimde canlanır. Bir köşesinde kırmızı bir bitki duran bir mesken, bu konutun içinde dolaşıp duran bir adam, sözgelimi. Tek bildiğim budur. Bu türlü gelir fikirler. Sonra düşler başlar.”


JW: Hikaye yazmanın size her vakit sorun yaratan belli tarafları var mı?

JC: “Genelde yok. Dediğim üzere, hikaye içimde bir yerlerde yazılmıştır esasen. bütün boyutları, yapısıyla belirmiştir; çok kısa bir hikaye mü, yoksa oldukça uzun bir hikaye mü olacağı, her şey güya evvelce kararlaştırılmış üzere. Sayfanın önünde daha çok düşünürüm. Yavaş yavaş müellifim. Daha ihtiyatlı biçimde, kısa ve öz müellifim. Kimi eleştirmenler bu yüzden bana serzenişte bulunuyor, öykülerimdeki o esnekliği giderek kaybettiğimi söylüyorlar. Söylemek istediğimi daha tavırlı biçimde söyler oldum. Bu uygun mi, makus mü bilmiyorum. Her durumda, bu benim yazma biçimim.”

Ergül Tosun

Kitrap sayfası için irtibat:

ergul.tosun@ensonhaber.com

Kaynak: EnsonHaber

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir