Sinemaya biraz daha Anadolu lazım

En genç ve en çok istek gören sanat olan sinema kolektif bir iş alanı olarak en kıymetli üretim alanıdır birebir vakitte. 1895 olarak kabul …

En genç ve en çok istek gören sanat olan sinema kolektif bir iş alanı olarak en kıymetli üretim alanıdır birebir vakitte. 1895 olarak kabul edilen doğum tarihinden bu yana sinema daima güç bir sanayi oldu. Sinema tarihinin birinci 30 yılında neredeyse yalnızca parası olan ve büyük firmaları ikna edenler sinema yapabilirdi. 1930’larla birlikte bağımsız sinema doğdu ve herkesin sinema yapabilmesi için adımlar atıldı. Rus Biçimciler, Fransız Yeni Dalgacılar, İtalyan Yeni Gerçekçiler başta olmak üzere dünyanın çabucak her bölgesinden itirazlar yükseldi ve “Herkes sinema yapabilir” dendi. Bu tarihten sonra artık Hollywood ve türevleri ile öbürleri var olmaya başladı.

EN KIYMETLİ SANAT VE BÜTÇE PROBLEMİ

Sektörel olarak çeşitlenme meseleleri da imkanları da çoğalttı. Başlarda neredeyse tek sorun fon bulabilmekken artık çok çeşitli problemlerden bahsediyoruz.

Öncelikle sinemanın en kıymetli sanat üretimi olduğunu hatırlatalım. Uzun metraj bir sinema yapmak için Türkiye standartlarında en az 40-50 kişilik takımınız olmalı. 4-5 hafta sürecek bir çekim takvimine sahip olmalısınız. Bütün prodüksiyonel harcamalar bir tarafa, takımın yemek, konaklama ve yol masrafları zati yüz binlerce lira demek oluyor. İyi teknik ekipman ve takım için gereken kaşeler de elbette standart altı olmuyor. Ve Türkiye’de ticari bir sinemanın maliyeti 5-10 milyon TL civarındayken şenlik sinemasının bütçesi ise 1-2 milyon TL düzeyinde kalıyor. Her iki alan için de fon bulabilmek önemli sorun.

Türk Sineması uzun devir Yeşilçam olarak nitelendirildi. Dalın merkezi de burası oldu. Yeşilçam’ın en sembolik sinemalarından biri ise Servi Boylum Al Yazmalım idi

Bütçe meselesini aşabilmek için çeşitli fonlar yer alıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü ile TRT 12 Punto’nun sağladığı fonlar başta olmak üzere şenlikler ve gibisi tertiplerin dayanağı bağımsız sinemayı ayakta tutuyor, diyebiliriz. Gişe sinemasında ise ticaret kanunları geçerli oluyor. İzlenme ihtimali yüksek olan sinema sponsor buluyor. Gişe matematiği bölüm içerisinde muhakkak istikrarlarla ilerliyor. Üretimci parasını yatırıyor meskene karşılığını gişeden alıyor.

KENDİMİZİ TANIMADAN SİNEMA YAPMAK!

Bütçe konusunda bütün dünyada emsal bir tablo olmakla birlikte refah düzeyi Türkiye koşullarında olan ülkelerde sinema üretmek daha güç. Fekat ülkemizin yer aldığı bölge ve tarihi geçmişi söz konusu olduğunda sinema yapmanın önünde daha önemli bir mani çıkıyor. İsmini tam koyamamakla bir arada “ne olduğumuz” ya da “nerede durduğumuz” problemi, hayata geçecek sinema projelerini de etkiliyor. Çünkü öncelikli maksadı izleyici olan üretimler, izleyicinin kendini bulamadığı durumlarda başarısız sayılıyor.

Türkiye, cumhuriyet kurulduğundan beri askeri darbeler, ekonomik krizler, dış müdahaleler, vs olaylar sebebiyle sosyo-kültürel açıdan kendini bulamadı. Son 20 yılda bir silkelenme ve her bölümün kendini tabir edebilmesi açısından refah ortamı oluştu. Sinemada karşılığı olarak çok çeşitli alanlarda sinemalar yapıldı. Artık Anadolu insanı kendisini, kendisine dair/ait olanı sinema perdesinde daha çok görür oldu. Lakin tam manasıyla bir aydınlanmanın yaşandığını söyleyemeyiz. Toplumsal bahislerde sonuçların ortaya çıkması için onlarca yıl gerekir. Sinemadaki tablonun netleşeceği 2030’lu yıllarda, bugünler konuşulduğunda bu konuda çok söz söylenecektir. Net olarak söylenebilecek şey ise -özellikle sinemacıların- yeteri kadar bu topraklardan beslenmediğidir.

Topraklardan beslenme derken kastedilen elbette taşra kıssası ile Anadolu insanını tahkir etmek değil. Taşra değil Anadolu, köylü değil insanımız, oburu değil kendimiz olarak değerlendirmeliyiz.

KAYNAKLARDAN HAKİKAT FAYDALANMAK

Kadim tarihimizin kültürel birikiminden gereğince yararlanamayışımız da sinemamızın meseleleri ortasında. Yalnızca husus olarak değil, metot çeşitliliği açısından derya-deniz olan mirastan daha fazla faydalanmalıyız. Tarihi bir olayı sinema perdesine çıkarmak tek başına yetmez. Temel sıkıntı bunu nasıl yaptığınızdır. Anadolu, Türk ya da İslam tarihinden hususları beyaz perdeye büsbütün Hollywood (ya da öteki Batı) kodlarıyla çıkardığınızda, bir Hollywood üretimcisinin yaptığının ötesinde bir şey yapmış olmazsınız. Meğer her sinema, sinema üretimine katkı sağlamalı. Çeşitlendirmeli ve çoğaltmalı. Sanatın temeli olan zenginliğe yol açmalı.

Sorun edilmeyen sorunlar!

Genel olarak iki ana başlıkta lisana getirebileceğimiz problemleri hususlar haline getirip çoğaltmak gerekirse de şöyle özetleyebiliriz:
– İzleyici ile sinema ortasındaki bağ güçlendirilmeli.
– Fon bulma yolları çoğaltılmalı.
– Ekonomik krizler başta olmak üzere her sıkıntı dalı etkiliyor. Problemler çıkmadan hazırlık yapılmalı.
– Dünyanın hiçbir yerinde devlet-sektör-millet üçlemesi değişmez. Sinemayı ayakta tutması gereken bu bağdır. Herkes üzerine düşeni yapmalıdır.
– İzleyici, sorumluluğu yalnızca üreticiye atmamalıdır. İstek ettiği usulde sinemaları arayıp, bulup, izlemelidir. Ondan sonra eleştirmek esasen hakkıdır.
– Sinemadaki dağıtım sıkıntısına tahlil bulunmalı.
– Dijital mecralar çok şeyi değiştiriyor/değiştirecek. Kesim buna hazırlanmalı.
– ‘Ticari’ ve ‘ticari olmayan’ biçiminde iki sinema yolu vardır. Hoşunuza gitsin ya da gitmesin, herkes kabul edip ona nazaran kıymetlendirme yapmalı.
– Her şey para değildir. Sinema için gerekli olan birinci şey iyi fikirdir. Bu şuur genç sinemacılara yanlışsız anlatılmalı.
– Sinema kutsanmamalı. Değerli olduğu unutulmamalı.

Kaynak: YeniŞafak

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir